Niet alleen het aantal omroepen moet drastisch terug, er zal ook worden gesneden in de programmering van de publieke omroep. Dat kondigde voorzitter Henk Hagoort van de Raad van bestuur van de NPO aan in een ingezonden artikel in De Volkskrant van dinsdag 28 september. Iedereen zal begrijpen, aldus Henk Hagoort, dat Paul de Leeuw meer publiek is dan Bananensplit en Boer zoekt vrouw beter bij de publieke omroep past dan opgewarme kliekjes uit het verleden, zoals Wie van de Drie. Ook op sportgebied mag het een tandje minder. Omroepen die geen reden zien om intensiever te gaan samenwerken zullen daarvan de negatieve gevolgen ondervinden, omdat hun vergoeding van overheadkosten niet hoger zal zijn dan de vergoeding die omroepen krijgen die wèl efficiencywinst boeken.
(Zie afstandsbediening hiernaast. Die kreeg ik toegestuurd van een van mijn lezers. Zie de toetsen 1, 2 en 3: het is duidelijk wat de voorkeur is van deze televisiekijkers.)
Van Nederlandse Publieke Omroep (NPO) naar Mijn Publieke Omroep (MPO)
Door het heft in eigen handen te nemen en zelf de regie te nemen over de aanstaande bezuinigingen op de NPO (mogelijk 100 tot 150 miljoen euro) wil de Raad van Bestuur al te grote inhoudelijke bemoeienis door Den Haag voorkomen. Verstandig beleid dus. Blijft de allesoverheersende vraag: Wat is nou wel publieke programmering en wat niet? Dat lijkt me een prima thema om die vraag voor te leggen aan de gebruikers van de publieke omroep. Van NPO (Nederlandse Publieke Omroep) naar MPO (Mijn Publieke Omroep). Waardeer de programma’s, vul de vragenlijst in!
Met enige voorzichtigheid laat ik me uit over het functioneren van de omroep (ik werk voor geschreven media). Ik denk dat de discussie over het budget van de Nederlandse Publieke Omroep is te danken aan gebrek aan profiel. Sterk aan de NPO vind ik dat veel knowhow en traditie hebben, dat ze creatieve formats kunnen bedenken en dat de uitvoering van de programma’s vaak een soort perfectie uitstraalt die niet verraadt hoeveel moeite er achter de schermen gedaan moet worden om het allemaal voor elkaar te krijgen.
Zwak aan de NPO vind ik dat het een incestueus en in zichzelf gekeerd wereldje is van mensen die niet reflecteren welke criteria de kijkers erop nahouden om een programma te waarderen en welke behoeftes die kijkers eigenlijk hebben. Ze kennen trucs om kijkers te binden en die worden met veel creativiteit en volharding uitgemolken tot ze versleten zijn en er weer nieuwe trucs bedacht moeten worden. De NPO-wereld hangt aan elkaar van bluf, brutaliteit en bravoure.
Wil de NPO een sterk profiel bouwen, dan lijkt het mij nodig te reflecteren op de volgende vragen:
-wat is de functie van de publieke tak van het omroepbestel? Een haarscherpe definitie van de eigen rol, met filosofie, missie, visie, strategie en SWOT.
-welke behoeftes van kijkers bedienen wij op korte en (middel)lange termijn?
-welke andere stakeholders hebben we en hoe spelen we in op hun behoeftes?
-waar ligt de grens van onze verantwoordelijkheid? Wat doet de NPO nog wel en wat niet meer, bijv. omdat dit meer op de weg ligt van een commerciële omroep?
-welke afwegingen maken wij anders dan commerciële omroepen?
-hoe zorgen we dat onze stakeholders ons beleid begrijpen?
-hoe zorgen we dat onze stakeholders ons hierop kunnen aanspreken zodat we de uitleg, de formulering en de toepassing van het beleid kunnen verbeteren?
Ik ben heel benieuwd op welke termijn het zover komt. Misschien is het wel heel erg nodig, maar dat hoeft niet te betekenen dat het ook gebeurt.
Beste Rob,
Een voorzichtige reactie terug (wat ik werk voor de audiovisuele media).
- de haarscherpe definitie valt te lezen in het concessiebeleidsplan en de meerjarenbegroting van de NPO (staan op internet – even zoeken)
- onze publieke omroep betaat voor een groot deel uit verenigingen. Deze hebben intensief contact met hun leden. Nergens ter wereld is de publieke omroep zo maatschappelijk verankerd als in Nederland. Daarnaast wordt de po – dankzij de nieuwe technische mogelijkheden – steeds interactiever. Last but not least wordt er veel onderzoek gedaan naar behoeftes/reacties van kijkers/luisteraars.
- de PO heeft vele stakeholders. De politiek om er maar een te noemen. Maar moet je in een democratie als media aan de behoeftes van de politiek tegemoet komen? Onafhankelijkheid van politiek (én commercie) is juist heel belangrijk.
- onze verantwoordelijkheid is om het publiek (van ‘Volendam tot Grachtengordel’) onafhankelijk van politieke en commerciële invloeden, kwalitatief hoogstaande programma’s aan te bieden die informeren, inspireren, ontspannen en/of aansporen om verder te kijken dan de neus lang is.
- commerciële omroepen hebben tot doel geld te verdienen t.b.v. hun aandeelhouders. Zij kijken naar hun kijkers als consument. De publieke omroep benaderen hun kijkers als burgers van dit land. Uiteraard wil de PO dat haar programma’s door een groot deel van het publiek worden bekeken en gewaardeerd. Reclame-inkomsten zijn echter geen doel op zich – zoals bij de commerciële omroep – maar zorgen wel voor een inkomstenstroom richting de schatkist c.q. ons allemaal. (Er is geen directe relatie tussen publieke programma’s en STER-inkomsten. De PO ontvangt die inkomsten niet maar de overheid.)
- Soms denk ik wel eens dat bepaalde stakeholders ons beleid niet willen begrijpen. Vanwege hun eigen belang: politiek wil grip op de publieke omroep of is pleitbezorger voor een van de andere hieronder genoemde stakeholders, commerciële omroep wil graag de reclamebudgetten die nu via STER nu naar de schatkist vloeien, zelf ontvangen om naar hun aandeelhouders door te sluizen. De geschreven pers heeft last van het feit dat hun medium (papier) aan het eind van zijn lifecycle is en denkt dat de PO hun concurrent is.
- Volgens mij de de PO altijd aanspreekbaar en worden we ook continue aangesproken. Via het formele traject moeten we jaarlijks meerjarenbegrotingen opstellen en publiceren en een maal per vijf jaar concessiebeleidsplannen. Daarnaast moeten we prestatieovereenkomsten met de overheid afsluiten (en evalueren of de gestelde doelen zijn behaald) Elke vijd jaar worden we gevisiteerd door een visitatiecommissie. Financieel worden we ook om de haverklap doorgelicht, recentelijk nog door de Algemene Rekenkamer.
Kortom, je vraag op welke termijn ‘het zover komt’, kan volgens mij beantwoord worden met ‘het is al jaren zover’.
Voor zover ik me kan herinneren wordt er al sinds de komst van de commerciëlen door verschillende politici gemekkerd over de publieke omroep. Een pregnant voorbeeld is Joop “ik ben woedend” Atsma van het CDA. Wat mij enorm stoort is dat dergelijke kritiek vaak de basis heeft in de politieke/religieuze bloedgroep van de mekkeraar. Dachten wij dat de verzuiling in dit land wel op z’n retour was? Het publieke omroepbestel bewijst het tegendeel. Anderzijds heb ik over de maanden maart t/m augustus geturft wat het percentage herhalingen op de 3 voornaamste publieke netten is geweest. 42% Herhalingen! Meer dan een derde van het programa-aanbod dus. Mijn ideaalbeeld van de publieke omroep (want die is nodig!) is tweeledig: 1. een drastische snoei in met name de herhalingen, waarbij de rekensom leert dat er één net kan worden afgeschaft, en 2. het opheffen van de onderscheidelijke publieke omroepen en reorganisatie tot één omroep, analoog aan de BBC. De omroepen kunnen kiezen om op te gaan in die ene omroep, of, als men zo nodig wil evangeliseren of een links/rechts geluid wil vertolken, op de commerciële zenders een plek te vinden. Maar dan wel ongesubsidieerd! Wil het nieuwe kabinet even laten uitrekenen hoeveel er dan bespaard wordt? Of durft men de confrontatie met één kritische publieke omroep niet aan?
ik zit niet in het vak, al aan mijn emailadres te zien. Toch wil ik graag reageren. Ik kijk van alles, publiek, commercieel, amusement, info en docu’s. Ik ben een alleskijker.
Toen ik hoorde dat er misschien 1 net moest verdwijnen schrok ik enorm. Hoe gaat dat bv
tijdens voetbaltoernooien , is er dan 1 net met alleen sport? en wat blijft er dan nog over?
Maar in alle eerlijkheid moet ik ook toegeven dat als je de zenderprogrammering goed bekijkt er zoveel zoveel wordt herhaald dat ik begin te denken dat als je al die herhalingen eruit zou gooien dat je met 2 netten alle programma’s kan uitzenden.
Ik heb er geen enkele moeite mee, dat er fors wordt bezuinigd op de subsidies voor de Publieke Omroep. Er zijn veel te veel dezelfde programma’s, veel presentatoren zitten er voor hun eigen ego en lappen de objectiviteit aan hun laars. Bovendien draagt de huidige publieke omroep bij aan de vervaging van normen en waarden.
Indien ik zou meoten kiezen tussen fors bezuinigen op de publieke omroep en behoud van gelden voor het onderwijs en de zorg is het buiten kijf, dat er nu fors wordt doorgepakt en wordt bezuinigd op de publieke omroep.
Bij het beoordelen van de omvang van bezuinigingen die de publieke omroep krijgt opgelegd zal allereerst moeten worden beoordeeld welke taken de publieke omroep heeft. Daarbij gaat het niet om kijkcijfers te scoren, maar om kwalitatief goede informatieve programma’s te maken. Nieuws en achtergronden, documentaires, cultuur en grote evenementen zijn pijlers waarop het publiek bestel is gebaseerd. Daartoe behoort ook de sport. De publieke omroep zou er goed aan doen de concurrentie aan te gaan op basis van kwaliteit en niet met kijkcijfers.
Met name de NOS nieuwsvoorziening via radio en tv schiet tekort. Om goed geinformeerd te blijven over de actuele ontwikkelingen in Nederland op politiek en sociaal-economisch gebied heeft de luisteraar/kijker onvoldoende aan de NOS. De buitenlandberichtgeving is al helemaal om te huilen. De betere dagbladen, de actualiteitenrubrieken verzorgd door de diverse omroepen bevatten meer en betere informatie over genoemde sectoren. Wie dagelijks de nieuwspagina’s van Nederlandse kranten doorneemt en de nieuws- en achtergrondrubrieken van ons omliggende landen volgt zal snel ontdekken dat de Nederlandse publieke omroep kwalitatief mager presteert. Wie de kijkcijferstrijd voert moet beseffen dat daardoor de kwaliteitseis in het gedrang komt. Daarmee bewijst de publieke omroep zichzelf een slechte dienst.
Cees Gravendaal
ik kijk zelden tv eenvoudigweg omdat ik het aanbod niet boeiend vind. Wel kijk ik elke avond in mijn krant wat ik vanavond weer heb ‘gemist’. Ik zie niet in waarom ik op de hoogte moet blijven van de bezigheden van Jan Smit in de zomer en dat vele avonden lang. Wat is er interessant aan: bij ons in de PC? Terug naar Lowlands?: herkauwen van iets dat is geweest door ‘bekende Nederlanders’.Het mooiste meisje uit de klas: wie is echt geïnteresseerd in die klasgenoten? De laatse tijd is er meer drama, maar daar hebben we ook lang op moeten wachten.Goede films zijn vaak laat op de avond zodat ik ze moet opnemen. Waarom is de Concertzender van de radio verdwenen? Zij zonden zoveel betere programma’s uit,zonder eindeloos gepraat zoals op Radio 4. Ook het aantal detectives mag van mij wel wat minder. De publiek omroepen moeten het algemeen gemiddelde publiek bedienen, maar er zou meer samenwerking mogen zijn. En wanneer gaan de omroepen nu eens daadwerkelijk rigoreus fuseren? Dat zal heel veel schelen aan huisvestingskosten en arbeidskosten. Als de omroepen bereid zijn deze veranderingen aan te gaan, is de kans groter dat politici zich buiten de invulling van de bezuinigingen houden. Dat is hard nodig, want als het aan onze kamerleden overgelaten wordt hoe de zenders gevuld dienen te worden, zakken we helemaal naar een laag niveau van kwaliteit.
Martine heeft een prachtig, voor een leek nauwelijks te volgen, verhaal hoe goed het allemaal wel niet gaat bij de PO
maar helaas is het een nogal theoretisch verhaal wat nauwelijks aansluit bij de realiteit. In de praktijk zijn de omroepen vooral bezig met kijkcijfers en elkaar ook onderling aan het beconcurreren op kijkcijfers. Bovendien zijn er vaak onderlinge problemen over de koers die gevaren moet worden, die weer leiden tot compromissen waar niemand blij mee is.
20 omroepen, 20 directeuren, 20 keer vergaderen over hetzelfde, dat kan volgens mij efficiënter zodat het programmabudget nauwelijks omlaag hoeft.
Een omroep a la BBC zou mooi zijn (alhoewel die ook niet goedkoop is!)maar al polderend zullen we eerst wel in een tussenfase terechtkomen met een fusie van alle geloofsomroepen en Max, VPRO en Vara en Avro samen met accent op cultuur en de NOS. voor de Tros zie ik geen rol meer in de PO.